Kategori
Di sedsala 20. de felsefevanê ku wekî herî girîng dihat qebûlkirin, Martin Heidegger, ma ew Naziyek bû? Di wextê rektoriya xwe de çi pêk anî, xwest çi tiştan pêk bîne? Heideggerê îdeolog, Heideggerê felsefevan xist bin bandora xwe yan na?
Di jiyana rojane de ─nemaze jî di van du salên dawîn de, ji ber rewşa pandemî û nexweşiyê─ têkiliyên nav hev yên însanan hemû bi awayekî elektronîk û çalakiyên li ser torê pêk hat û em jî welê vê yekê pêk tînin. Ev rewş, bû sedemê pêkhatina zimanekî tora înternetî yan jî zimanekî argoyî yê tora înternetî. Ev zimanê ku pêk hat, bêhtir rojane û zêdetirîn bû abbreviations û naveroka wê ji (kurtbûyina peyv û bizimananîna wan) tê pê. Her tiştê online hê bêhtir bi lez pêk tê. Hevpeyvîn, wêne, vîdeo, dîmen ‘’vîral’’ (veguhestina bûyerekê ji devê însanekî ber bi însanekî din ve) kete ser rewşeke bileztir, bertekên ku tên dayin û zimanê ku li ser tora civakî tê bikaranîn bi awayekî bi lez rastî veguherînekê tê.
Carinan, hêmaya mirinê, dikeve dewsa ruhistîn tê da ku ruh bi xwe re bibe, carinan pasevanê binê erdê, carinan spêleyeke bêrû, carinan deqa li ser mil? Îro ez rastî hevalekî xwe yê ku wextekê em pevre diçûn kursa Spanyolî hatim. Seranserê milê xwe bi deqa Santa Muerte neqişandibû. Her weha hizrine têvel dor li min pêçan…
“Heke fotograf olek bûya, hingê dê pêxemberê wê Sebastiao Salgado bûya.”
Fotografên Sebastiao Salgado êşa însên ya pirrûyî nîşan û pêşkêşî meriv dike, di heman demê de, însên vedixwîne da ku meriv rêz li ber rûmeta însên bigire. Eduardo Galeano di derbarê Salgado û wêneyên wî de wisan dibêje: “Ev fotografên hanê, ev fîgûrên ku bi îhtîşameke trajedîk ve dagirtî ne ji hêla peykersazekî bêhêvî li ser xeşab aya kevirekî ve hatine neqişandin? Ev peykersaz fotografkêş e aya Xwedawend e, aya îblîs, aya rastiya serrûyê erd e? Tiştekî teqez heye; ku meriv nekeve bin tesîrekê û li van fîgûran nenihêre nabe, ev yek pir dijwar e. Ez ne bawer im ku yek bêyî hay û tay, bêyî xem be li hember wan, li wan mêze neke û ji wan bi dûr keve.” Devamı İçin Tık Tık
Wênesazê Hollandayî Hieronymus Bosch ê tabloya ku di serdema nûgiştina xwe de bi temam kiribû “Bexçeyê Zewqên Dunyewî”; ji paneleke navîn û du panelên ku bi ser de tên girtin, pêk tê. Panela hêla çepê ya vê tabloya binavûdeng; bihuşta ku tê de Adem û Hawa û ajaline tev digel hev in, tê sêwirandin. Di panela navîn a tabloyê de; bi piranî fîgûrên tazî, meyweyên ji hevûdu cihê û digel çivîkan zewqên dunyewî; di panela rastê de jî gunehkarên ku di dûjehê de hatine tawandin tê resimandin.
Karapetê Xaço, bi eslê xwe ermenî ye û bi gotina serhedîyan, File ye. Lê ew bi deng û avazên xwe dengbêjekî ji dengbêjên kurd ên sereke ye. Ji ber ku amûra dengbêjiyê bi peyv û gotinên hunerîya dengbêjiyê xemilandî ye, xeml û hunera Karapetê Xaço jî bi zimanê kurdî hatiye xemilandin. Gelo Karapetê File çawa bûye dengbêjekî kurd û bi stranên xwe yên li ser mêranî û mêrxasîya kurdan çawa di dilê kurdan de cih girtîye? Devamı İçin Tık Tık
